ROM
Onze Visie
1. Elke mens heeft het recht op een menswaardig bestaan en het recht op migratie. Dat kan maar verwezenlijkt worden met een beleid van rechtvaardige en duurzame economische- en sociale ontwikkeling en door ontwapening.
Het is duidelijk dat de migratiestromen in een geglobaliseerde wereld
alleen maar zullen toenemen. Migratie is nochtans geen negatief of
bedreigend fenomeen. Nu al kennen we een wereldwijde migratie. Ze blijft wel
beperkt tot de zakenlieden, de Westerse toeristen, studenten of universitaire
docenten: allemaal zwerven ze voor kortere of langere tijd over de aardbol,
vestigen zich kort of lang in andere landen. Dat vindt iedereen de normaalste
zaak van de wereld. We kunnen er over dromen en het leidt tot opgetogen verhalen
over de culturele verrijking die men opdoet, de interessante contacten die
ontstaan of de economische positieverbetering die het oplevert. Mensen gaan
puur voor de lol, het avontuur, of uit professionele interesse een paar jaar
elders leven. Het valt niet in te zien waarom dat een recht is dat voorbehouden
zou moeten zijn aan een select Westers gezelschap en niet aan iedereen op
deze aardbol. Voor die kleine groep gaat het alleen over hun eigen culturele
en materiële verrijking daar waar migratie voor de meeste vluchtelingen
om het nastreven van een menswaardig bestaan gaat.
Elke mens op aarde heeft het recht op een menswaardig bestaan.
Als hij dit niet ter plaatse kan vinden is het zijn recht, en zelfs zijn plicht
tegenover zijn gezin, om dat elders te zoeken. Het optrekken van grenzen en
het opstellen van criteria wie binnen mag en wie niet is het recht van elke
staat. De grote vraag blijft of dit recht primeert op het universele recht
van migratie en het recht van elke mens op een menswaardig bestaan. Dit is
meer dan een juridische kwestie, dit is een ethische zaak. Het is moeilijk
aanvaardbaar dat men de stelling zou verdedigen dat het recht op een menselijk
bestaan niet primeert op de bureaucratische eis dat men overal en te allen
tijde de juiste papieren moet kunnen voorleggen. Ook de verklaring van de
Universele rechten van de mens voorziet in art 13. dat elke persoon het recht
heeft zijn land te verlaten en ernaar terug te keren. Er zijn niet alleen
ethische argumenten; ook uit eigenbelang zouden we moeten pleiten voor migratie.
De meerderheid van de vluchtelingen wil hier komen werken en bijdragen
tot onze welvaart. Er zijn m.a.w. ook praktische redenen om te pleiten
voor het recht op migratie: migratie is goed voor onze eigen tewerkstelling
en onze eigen welvaart en kan een stuk mee de problemen van de vergrijzing
oplossen. Het is goed voor de migranten en hun land waar ze nu al een som
geld naar toesturen die groter is dan het wereldbudget aan ontwikkelingsgelden.
De kost aan bewaking van onze grenzen, aan administratie en instellingen,
aan gesloten centra e.a. is enorm en kan beter besteed worden. In ons land
is er in het budget voor 2006 ongeveer 12 miljoen euro uitgetrokken alleen
al voor de gesloten centra. Het is onrechtvaardig om de last van de miljoenen
vluchtelingen op de buurlanden te leggen. Zij zijn meestal ook arm en veel
minder in staat om die lasten te dragen dan wij. Het is ook niet correct dat
sommigen pleiten voor een globalisering en een neoliberale wereldordening
met een verregaand vrij verkeer van kapitaal en goederen, en tezelfdertijd
de mensen die in die wereldorde moeten werken te verbieden naar een ander
land te gaan. Tenslotte is het recht op migratie ook een vorm van wereldsolidariteit.
Er is ook de grote vraag naar migranten in Europa. Het United
Nations Population Fund (UNFPA) schat dat om de bevolking in de EU tot 2050
op zijn huidig niveau te houden, er jaarlijks 1,6 miljoen immigranten moeten
bijkomen. Om een stabiel evenwicht te krijgen tussen werkenden en gepensioneerden
zou de EU elk jaar zelfs 13,5 miljoen immigranten moeten binnenlaten. Eén
van de grootste problemen met immigratiebeperking is dat het mensen dwingt
om hier permanent te komen wonen. Dat het openzetten van de grenzen een massaal
aanzuigeffect zou hebben zodat ons land door miljoenen wordt overstroomd is
een mythe, een loze bewering. Zelfs vóór de migratiestop kwamen
die miljoenen vluchtelingen niet naar België. Als we zorgen dat een normaal
menselijk leven mogelijk is in het thuisland zullen de mensen minder vlug migreren.
Waarom verlaten ze nu hun familie en vrienden en soms hun vrouw en kinderen,
om hier jaren in ellende te leven als er een menswaardig bestaan mogelijk
zou zijn in hun thuisland? Daarom onze volgende eis.
2. Tezelfdertijd moet er een ander asiel- en migratiebeleid komen dat het recht op een menswaardig bestaan en het recht op migratie en asiel voorziet.
Het huidige neoliberale kapitalisme is niet duurzaam. Het
produceert armoede en ongelijkheid en staat ontwikkeling in de weg. Het beleid
van een rechtvaardige en duurzame sociale en economische ontwikkeling in de
wereld kan bijgevolg maar slagen als het breekt met de neoliberale logica,
overal de democratie invoert en de mensenrechten respecteert. Door de armoede
ontstaan er vluchtelingen maar ook door de vele gewapende conflicten. Sociaal
onrecht en te grote ongelijkheden leiden, meer dan armoede, tot conflicten.
Duurzame economische en sociale en ontwikkeling is daarom dringend nodig.
Een beschaafde wereld moet in staat zijn om hiervoor te zorgen.
Voor duurzame ontwikkeling is ook geld nodig. Dat is er maar
de politieke wil ontbreekt om het voor te behouden aan duurzame ontwikkeling.
Diezelfde beschaafde wereld moet ook een einde kunnen maken aan de oorlogen.
Eigenbelang of winstbejag mag dit niet tegenhouden. De wereldwijde militaire
uitgaven voor 2005 bedragen 950 miljard euro. Ze zijn goed voor 2,5% van het
bruto wereldproduct. Ze stegen t.o.v. 2004 met 3,4% en met 34% in de periode
van 9 jaar 1996 – 2005. Ze komen neer op 137 euro per hoofd van de wereldbevolking.
Vele experts zijn van oordeel dat met 1 % van het BNP of minder dan de helft
van de militaire uitgaven, de armoede in de wereld zou opgelost zijn. Ook
de VN met hun Millenniumproject hebben vooropgesteld dat, indien vanaf nu
tot in 2015 de jaarlijkse globale budgetten voor ontwikkelingshulp zouden
verdriedubbeld worden tot 195 miljard dollar per jaar, dit zou volstaan om
de armoede wereldwijd in één decennium te halveren, en aldus
miljoenen onnodige doden in arme landen te voorkomen….”
We staan achter de besluiten van de Europese Vredesconferentie van
13-12-2001 in Brussel. Daar werd gepleit voor een beleid van duurzame
ontwikkeling op sociaal, economisch, financieel en ecologisch vlak. Dat is
tegelijk een langetermijnstrategie van geweldpreventie. Veel geweld is immers
het resultaat van armoede en milieuvernietiging en meer algemeen van economische
en politieke onevenwichten. Dit alles zorgt op zijn beurt voor miljoenen vluchtelingen.
Op deze conferentie stelde men ook dat men een beleid moet voeren van vrede
o.m. door de ontwapening te bevorderen, door de wapenhandel doorzichtig en
de gedragscode wapenexport sluitend te maken, door de illegale wapenhandel
te bestrijden, de wereldeconomie te demilitariseren; te investeren in demobilisatie
en herintegratie van ex-strijders in conflictgebieden; door de strijd tegen
de inzet van kindsoldaten aan te gaan, de volledige en integrale uitvoering
te eisen van het non- proliferatieverdrag inzake kernwapens.
3. Dit migratie- en ontwikkelingsbeleid moet gerealiseerd worden op Europees vlak. België moet daarin een voortrekkersrol spelen.
Uiteraard kan ons land een dit beleid niet alleen aan; het moet minstens gerealiseerd worden op Europees vlak. Dit kan nochtans geen excuus zijn om een dergelijk beleid niet uit te werken. België kan hierin een voortrekkersrol spelen en zorgen dat het in Europa tot stand komt. Dit is geen utopie want elk land heeft een grote zeggenschap in de Europese instellingen. Op vele punten heeft ze een vetorecht. Dit recht moet niet willekeurig worden gebruikt maar wel als het gaat over een zodanig belangrijk goed als het recht op een menswaardig bestaan en het fundamentele recht op migratie.
4. Ondertussen moeten de gesloten asielcentra worden afgeschaft en gedwongen uitwijzingen worden stopgezet, omdat ze inhumaan zijn.
Men kan natuurlijk moeilijk het recht op migratie verdedigen en er tezelfdertijd mee akkoord gaan dat mensen die ons land willen binnenkomen om hier te werken en een menswaardig bestaan te leiden, worden opgesloten. Het gaat in deze niet over misdadigers maar over mannen en vrouwen, soms gezinnen met kinderen, die worden geïnterneerd omdat ze niet de juiste documenten in hun bezit hebben. Dit is inhumaan en die gesloten centra voor asielzoekers moeten worden afgeschaft. Hieruit volgt ook automatisch dat mensen niet kunnen gedeporteerd worden naar hun land van herkomst. We staan niet alleen met deze eis tot sluiting van de gesloten centra. Ook het F.A.M., dat toch meer dan honderd belangrijke organisaties groepeert, eist dit. Op 12 oktober 2006 werd de Belgische Staat nog veroordeeld door het Europees Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg, in de zaak van het Kongolese meisje Tabitha. Het Hof sprak van “onmenselijke en vernederende behandeling” , van een schending van het Europese Mensenrechtenverdrag, EVRM.
5. Ondertussen moeten De Mensen Zonder Papieren die in ons land verblijven worden geregulariseerd omdat we uitgaan van het recht op migratie. Bovendien hebben deze vluchtelingen recht op een menswaardig bestaan en is het onmenselijk om een rechteloze kaste te laten bestaan.
Ondertussen zitten we in ons land, en in vele landen van Europa,
met tienduizenden mensen zonder geldige verblijfsvergunning; de Mensen
Zonder papieren. (MZP ) Zowel vanuit principieel standpunt van recht op migratie
als vanuit praktisch en menselijk oogpunt, moeten de MZP geregulariseerd worden.
De overheid is er mee verantwoordelijk voor dat de MZP nog steeds hier zijn
omdat de procedures zo lang hebben geduurd. Verschillende parlementsleden
wezen hier al op in het asieldebat. Op dit ogenblik is er weer sprake van
migratie in beperkte mate toe te laten voor economische migranten. Het zou
nogal cynisch zijn om nieuwe groepen economische migranten aan te trekken
terwijl in diezelfde Westerse landen miljoenen illegale migranten met alle
mogelijke middelen aan werk en aan de nodige papieren proberen te komen. De
meesten van hen verblijven hier al vele jaren, sommigen zijn hier al van voor
2000, hebben werk of willen werken en zijn ingeburgerd. Gezinnen hebben schoolgaande
kinderen die hier geboren zijn en het land van hun ouders nooit hebben gekend.
Niet regulariseren wil zeggen dat tienduizenden MZP verder in de illegaliteit
moeten leven als een rechteloze kaste ten prooi aan huisjesmelkers en van
sommige uitbuiters van werkgevers. Nu al zijn de meeste MZP verplicht in het
zwart te werken om te overleven. Dit gedoogbeleid brengt geen einde aan de
mensonterende omstandigheden waarin MZP moeten overleven; het laat die alleen
maar verder bestaan…
Het voorbije jaar geloofden velen in een pragmatische aanpak
en goed resultaat door het afzwakken van de eisen en door zich te beperken
tot het stellen van criteria voor regularisatie.
(terwijl voorheen een onmiddellijke regularisatie van alle MZP door heel wat
groepen werd geëist ). Men dacht dat de politici bereid zouden zijn tot
een vruchtbaar gesprek en dat dit tot goede resultaten zou leiden voor de
MZP. Voor de zoveelste keer kwam men bedrogen uit. Politiek heeft een eigen
wetmatigheid en eigen belangen.
Zelfs politieke partijen die aanvankelijk wel bereid waren om de eisen van
UDEP, de vereniging voor MZP geheel of gedeeltelijk te steunen, stemden uiteindelijk
toch voor het wetsontwerp Dewael om de regering te depanneren. De PS stemde
zelfs niet voor haar eigen wetsvoorstel.
De druk van hongerstakingen, manifestaties en kerkasiel hielp niet om een
algemene regularisatie af te dwingen, zelfs niet om duidelijke en permanente
criteria in de wet op te nemen.
De eenzijdige regularisatie van de meer dan 100 MZP in de St. Bonifaciuskerk
te Brussel was een uitzondering, waar Minister P. Dewael en alle politieke
partijen onmiddellijk spijt van hadden.
Ook tijdens de gesprekken met de politieke partijen de maanden nadien, moest
men vaststellen dat er geen politieke meerderheid was voor een algemene regularisatie
noch voor duidelijke wettelijke criteria met motivatieplicht en beroepsmogelijkheid.
Bijna alle partijen willen in het beste geval een regularisatie van een zo
klein mogelijke groep.
Uit deze ervaring besluiten we: We moeten een kritische analyse maken waarin
zowel de grondoorzaken van de grote migratiestromen aanbod komen als een rechtvaardig
migratiebeleid waarin het universeel recht op migratie centraal staat. Dan
kan er een duurzame en rechtvaardige oplossing komen voor het vluchtelingenprobleem.
Onze aandacht moet daarop gefocust blijven en tegelijkertijd op het verkrijgen
van een verblijfsvergunning voor de MZP.
Het tegenargument dat met een algemene regularisatie alle vluchtelingen
naar ons land zouden komen is een fabeltje. Voortgaande op de officiële
statistieken heeft een algemene regularisatie bovendien geen aantrekkingskracht
op asielzoekers. Zonder te beweren dat de daling te wijten is aan de algemene
regularisatie, wel aan een strenger beleid, stellen we toch geen stijging
vast van de asielaanvragen, integendeel. Na de vorige regularisatie in 2000
daalden de asielaanvragen zelfs van 42.691 in 2000 tot 11.725 in 2006. Ook
in de buurlanden stellen we geen miljoenen toeloop vast na algemene regularisaties.
Sinds 2000 heeft ons land geen algemene regularisatie meer gekend. Ondertussen
worden er wel duizenden vluchtelingen individueel geregulariseerd op basis
van art 9.3. Het grote verschil is wel dat het nu gebeurd op basis van een
individuele interpretatie van de minister, niet gebaseerd op wettelijke criteria
en de willekeur hoogtij viert.
Het argument dat een eenmalige regularisatie onrechtvaardig is houdt
geen steek. Het is niet omdat bepaalde afgewezen vluchtelingen de
wet naleefden (en het grondgebied vrijwillig verlieten) dat die nu zouden
gestraft worden ten voordele van diegenen die dat niet deden. In 2002 heeft
België een algemene regularisatie uitgevoerd en ook in onze buurlanden
heeft men al vele algemene regularisaties gehad. Gold het argument van onrechtvaardigheid
toen niet? En wat is dan het verschil in "onrechtvaardigheid" tussen
een algemene regularisatie en de willekeurige individuele regularisaties.
Alle werkers aan de basis en vele advocaten kunnen aan de hand van honderden
dossiers aantonen dat het huidige systeem onrechtvaardig is door zijn willekeur.
Men straft bovendien niet diegenen die naar hun land zijn teruggekeerd, men
geeft wel een gunst aan diegenen die op dit ogenblik hier zijn. Het principe
dat men vanaf bepaalde ogenblikken nieuwe regels en soms nieuwe voordelen
invoert, geldt voor de meerderheid van onze wetten. (Denk aan het invoeren
van een vrijstelling in de belastingwetgeving, het afschaffen van het kijk-en
luistergeld enz… ) Is dat een reden om de nieuwe maatregelen niet in
te voeren?
Enkele jaren geleden hadden we tweemaal een fiscale amnestie.
Was dat dan toen niet onrechtvaardig tegenover diegenen die hun belastingen
wel hadden betaald? De mensen zonder papieren hebben recht op een algemene
regularisatie, recht op een humane amnestie. Indien we de MZP niet zouden
regulariseren of slechts gedeeltelijk, op basis van strenge criteria zou het
gevolg rampzalig zijn. Er zouden nog wel MZP geregulariseerd worden maar de
vraag is of het er meer zullen zijn dan nu. Hiermee keuren we geenszins het
huidig regularisatiebeleid goed! En wat gaan we nadien doen met de
tienduizenden die als rechteloze kaste overblijven tengevolge van het hanteren
van strenge criteria?
leuven 2008
* * * * * * * * *